Komisja z zadowoleniem przyjmuje porozumienie polityczne w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne

Porozumienie w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne

Komisja Europejska z zadowoleniem przyjmuje osiągnięte dziś wstępne porozumienie między Parlamentem Europejskim a Radą w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne. Jak zaproponowała Komisja w grudniu 2021 r., nowa dyrektywa poprawi skuteczność egzekwowania prawa karnego i pomoże osiągnąć cele Europejskiego Zielonego Ładu poprzez zwalczanie najpoważniejszych przestępstw przeciwko środowisku, które mogą mieć katastrofalne skutki zarówno dla środowiska, jak i dla zdrowia ludzkiego.

Po wejściu w życie nowej dyrektywy państwa członkowskie będą musiały wprowadzić do swojego prawa karnego większą precyzję definicji kategorii przestępstw przeciwko środowisku, a także skuteczne odstraszające sankcje dla sprawców. Nowe ramy prawne pomogą zapewnić, aby poważne przestępstwa przeciwko środowisku nie pozostały bezkarne. Zniechęci to do zanieczyszczenia i degradacji środowiska oraz przyczyni się do ochrony przyrody z myślą o przyszłych pokoleniach.

Karanie szkód w środowisku

Naruszenia obowiązków w zakresie ochrony środowiska, takie jak nielegalny handel chemikaliami lub rtęcią oraz nielegalny recykling statków będą musiały być traktowane jako przestępstwa we wszystkich państwach członkowskich UE.

Podobne rodzaje i poziomy sankcji wobec osób fizycznych i prawnych będą miały zastosowanie w całej UE, co pomoże zapewnić bardziej spójne stosowanie i zwiększyć ich efekt odstraszający. Na przykład nielegalne zbieranie, transport i przetwarzanie odpadów lub wprowadzanie do obrotu nielegalnie pozyskanego drewna lub produktów z drewna wytworzonych z nielegalnie pozyskanego drewna będzie w państwach członkowskich zagrożone karą pozbawienia wolności w maksymalnym wymiarze co najmniej pięciu lat. Maksymalne grzywny nakładane na przedsiębiorstwa popełniające takie przestępstwa nie powinny być niższe niż 5 % całkowitego światowego obrotu danej osoby prawnej lub kwota odpowiadająca 40 mln EUR.

Spowodowanie szczególnie poważnych szkód w środowisku naturalnym będzie musiało być traktowane jako przestępstwo kwalifikowane i podlegać wyższym sankcjom. Ponadto ustawodawcy krajowi muszą rozważyć szczególne okoliczności obciążające oraz dodatkowe sankcje i środki (oprócz kar finansowych), aby umożliwić zindywidualizowaną reakcję na konkretne przestępstwa. Osoby, które zgłaszają przestępstwa przeciwko środowisku i współpracują z organami egzekwowania prawa, skorzystają ze środków wspierających w kontekście postępowania karnego.

Wykrywanie i karanie rzeczywistych przestępstw wymaga skutecznego łańcucha działań z udziałem organów ścigania, prokuratorów i sądów. Aby pomóc w egzekwowaniu prawa w praktyce, organy krajowe będą odpowiedzialne za opracowanie strategicznego podejścia w celu zapewnienia zdecydowanej reakcji na zachowania przestępcze. Praktycy pracujący w terenie, w tym inspektorzy, funkcjonariusze policji, prokuratorzy i sędziowie, skorzystają z wystarczających zasobów i odpowiednich szkoleń, a także skutecznych narzędzi egzekwowania, koordynacji, współpracy i gromadzenia danych.

Biorąc pod uwagę, że przestępstwa przeciwko środowisku są złożonym zjawiskiem globalnym, które wymaga wysiłków różnych organów i często mają skutki transgraniczne, nowa dyrektywa ułatwi współpracę i koordynację organów w UE i na arenie międzynarodowej.

Kolejne kroki

Formalne przyjęcie porozumienia politycznego należy teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady. Dyrektywa wejdzie w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Kontekst ogólny

Istnieje coraz większa luka między reakcją wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych na przestępstwa przeciwko środowisku a sytuacją kryminalistyczną w terenie. Pomimo obowiązującej dyrektywy liczba transgranicznych postępowań przygotowawczych i wyroków skazujących za przestępstwa przeciwko środowisku w UE nie wzrosła znacząco. Z kolei liczba przestępstw przeciwko środowisku rośnie w skali rocznej od 5 % do 7 % na całym świecie, co powoduje trwałe szkody dla siedlisk, gatunków, zdrowia ludzi oraz dochodów rządów i przedsiębiorstw. Według szacunków UNEP i Interpolu opublikowanych w czerwcu 2016 r. roczne straty spowodowane przestępstwami przeciwko środowisku wynoszą 91–258 mld USD.

Szczegółowe informacje

Dyrektywa w sprawie przestępstw przeciwko środowisku

Quote