Speech by Commissioner Piotr Serafin during the signing ceremony of the SAFE loan agreement between the EU and Poland

Speech by Commissioner Serafin during the signing ceremony of the SAFE loan agreement in Warsaw

Panie Premierze,

Panie Premierze Ministrze Obrony,

Panie i Panowie Ministrowie,

Panowie Generałowie, Panie Komisarzu,

Towarzyszy nam dzisiaj głębokie przekonanie, że uczestniczymy w historycznym wydarzeniu, bo podpisanie dzisiejszej umowy, pierwszej i największej w ramach programu SAFE jest takim historycznym wydarzeniem.

Ciąg dalszy tej historii napiszecie wy w fabrykach zbrojeniowych we wszystkich zakątkach Polski.

Dzięki tej umowie i europejskiej linii kredytowej na wydatki obronne powstaną nowe miejsca pracy, bezpieczne łańcuchy dostaw, nie tylko w Polsce, w wielu miejscach w Europie, a polskie wojsko będzie miało nowoczesne uzbrojenie.

Dziś chciałbym jednak wrócić do początku tej historii. Bo historia SAFE, zaczęła się także w Warszawie, po drugiej stronie Alei Ujazdowskich, w Łazienkach Królewskich.

Tam 11 kwietnia 2024 r. Premier Donald Tusk gościł kilku europejskich premierów, wśród nich był premier Grecji, Kyriakos Mitsotakis. Rozmowa toczyła się w cieniu trwającej już od ponad 2 lat rosyjskiej agresji na Ukrainę, a bezpieczeństwo Europy i europejska obrona była ich głównym tematem.

To właśnie z tej rozmowy zrodził się wspólny projekt premierów Tuska i Mitsotakisa, ogłoszony 23 maja 2024 r.

Obaj premierzy pisali wówczas:

‘Unia Europejska potrzebuje przełomu, odważnej inicjatywy, która wyśle jasny i silny sygnał do naszych przyjaciół i wrogów, sojuszników, jak i konkurentów, sygnał, że Unia Europejska poważnie podchodzi do kwestii swojej obronności. ‘

Przypomnę wtedy, mówił o tym również Pan premier, że wtedy, kiedy ta inicjatywa była ogłaszana, a później, kiedy Komisarz Kubilius został pierwszym Komisarzem ds. obrony w Unii Europejskiej, a ja Komisarzem ds. budżetu, mieliśmy w budżecie na wydatki obronne do końca 2027 r. 1,5 mld euro.

Przypomnę również, że w tamtym czasie, kiedy obaj premierzy przedkładali swoją propozycję oprócz entuzjastów idei wspólnego finansowania obrony, byli też sceptycy. Jeszcze w czerwcu 2024 r. nie było w tej sprawie jednomyślności.

Potem mówili o tym panowie ministrowie, rok 2025, przyszła polska prezydencja. To wtedy Komisja Europejska, konsultując się z polskim rządem przedłożyła projekt SAFE – projekt rozłożonych na lata, niskooprocentowanych pożyczek gwarantowanych przez budżet Unii Europejskiej w wysokości do 150 mld euro.

To był bez wątpienia najważniejszy projekt polskiej prezydencji. To jest to, co polska prezydencja pozostawiła po sobie całej Europie, projekt wynegocjowany w rekordowo krótkim czasie.

Dlatego możemy być już dzisiaj dumni z tego, co udało się osiągnąć.

Nie będzie przesadą stwierdzić - SAFE is made in Poland. I to nie przypadek, że największa część środków trafia właśnie do Polski, a umowa z Polską jest pierwszą z podpisywanych umów. Dziś możemy być dumni także z tego, że SAFE będzie służył nie tylko Polsce, będzie służył całej Europie.

SAFE to pierwsza, ale nie ostatnia inicjatywa wspólnych wydatków obronnych. Wkrótce przed nami negocjacje wieloletniego budżetu Unii Europejskiej, który wejdzie w życie w roku 2028. Także w nowym budżecie obrona powinna być jednym z priorytetów i to właśnie razem z Komisarzem Kubiliusem proponujemy także na przyszłość.

Szanowni Państwo,

Dzisiejszy dzień uświadamia nam jak inna jest obecnie Unia Europejska od tej, do której przystępowaliśmy 22 lata temu w roku 2004 r.

Przez lata Unia Europejska była przede wszystkim projektem pokoju, współpracy gospodarczej i dobrobytu. I to się nie zmieni. To nie ma prawa się zmienić. Ale dzisiaj już wiemy, że żeby żyć w pokoju, rozwijać współpracę gospodarcza i budować dobrobyt, musimy być silni, także w sensie militarnym. I temu służy program SAFE.

Dziękuję bardzo.