Pytania i odpowiedzi dotyczące porozumienia w sprawie rocznego budżetu UE na 2027 r.
Pełny przegląd budżetu rocznego na 2027 r.:
W budżecie rocznym na 2027 r. na poszczególne priorytety UE (w zobowiązaniach) zostaną przydzielone następujące kwoty:
- 53,8 mld euro na wspólną politykę rolną i 0,8 mld euro na Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury, dla europejskich rolników i rybaków, ale także w celu wzmocnienia odporności sektorów rolno-spożywczego i rybołówstwa oraz zapewnienia niezbędnego zakresu zarządzania kryzysowego.
- 44 mld euro na rozwój regionalny i spójność regionalną w celu wsparcia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, a także infrastruktury wspierającej zieloną transformację i priorytetowe projekty unijne.
- 14,5 mld euro na wsparcie inwestycji w naszych obywateli i spójności społecznej za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+).
- 15,5 mld euro na wsparcie naszych partnerów i interesów na świecie, z czego m.in. 10,1 mld euro w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” (ISWMR – „Globalny wymiar Europy”), 2,1 mld euro na Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA III) i 0,5 mld euro na Instrument Wsparcia Wzrostu Gospodarczego na Bałkanach Zachodnich, a także 1,99 mld euro na pomoc humanitarną (HUMA).
- Kolejne 4 mld euro będzie dostępne w formie bezzwrotnego wsparcia w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy, uzupełnionego o 2,2 mld euro w formie pożyczek.
- 13,7 mld euro na badania naukowe i innowacje, z czego głównie 12,8 mld euro na program „Horyzont Europa”, sztandarowy program badawczy Unii. Projekt budżetu obejmuje również finansowanie europejskiego aktu w sprawie czipów w ramach programu „Horyzont Europa” oraz poprzez przesunięcia z innych programów.
- 4,8 mld euro na europejskie inwestycje strategiczne, z czego na przykład 3,1 mld euro na instrument „Łącząc Europę” w celu poprawy infrastruktury transgranicznej, 1,1 mld euro na program „Cyfrowa Europa” w celu kształtowania cyfrowej przyszłości Unii oraz 277,5 mln euro na InvestEU.
- 2,3 mld euro na wydatki przeznaczone na przestrzeń kosmiczną, głównie na Europejski program kosmiczny, który połączy działania Unii w tej strategicznej dziedzinie.
- 17,3 mld euro na odporność i wartości, z czego 4,5 mld euro w ramach programu Erasmus+ na stworzenie możliwości kształcenia i mobilności dla ludzi, 418 mln euro na wsparcie artystów i twórców w całej Europie oraz 354 mln euro na promowanie sprawiedliwości, praw i wartości.
- 2,3 mld euro na działania na rzecz środowiska i klimatu, z czego 855 mln euro na program LIFE wspierający łagodzenie zmiany klimatu i przystosowanie się do niej oraz 1,3 mld euro na Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, aby zapewnić, że transformacja ekologiczna będzie korzystna dla wszystkich.
- 3,4 mld euro na ochronę naszych granic, z czego 2 mld euro na Fundusz Zintegrowanego Zarządzania Granicami (FZZG) i 1,1 mld euro (całkowity wkład UE) na Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) 2,4 mld euro na wydatki związane z migracją, z czego 2,1 mld euro na wsparcie migrantów i osób ubiegających się o azyl zgodnie z naszymi wartościami i priorytetami.
- 2,3 mld euro na sprostanie wyzwaniom związanym z obronnością, z czego głównie 1 mld euro na wsparcie rozwoju zdolności i badań w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego (EFO), 844 mln euro na nowy Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP, w tym Instrument Wsparcia Ukrainy) oraz 266 mln euro na wsparcie mobilności wojskowej.
- 1,1 mld euro na zapewnienie funkcjonowania jednolitego rynku, w tym 707 mln euro na Program na rzecz jednolitego rynku oraz 212 mln euro na działania w zakresie zwalczania nadużyć finansowych, podatków i ceł.
Ile zostanie przeznaczone na płatności?
Całkowity poziom środków na płatności wyniesie 211,5 mld euro. Ta łączna kwota odzwierciedla rosnące zapotrzebowanie na płatności w 2027 r., przy czym wszystkie programy UE realizowane są w pełnym tempie, w szczególności w odniesieniu do polityki spójności.
Dlaczego poziom płatności w budżecie rocznym na 2027 r. jest o 5 % wyższy niż w poprzednim roku?
Poziom płatności na 2027 r. wynoszący 211,5 mld EUR jest rzeczywiście o prawie 5 % wyższy niż w 2026 r. Płatności dokonywane są w dłuższym okresie, w zależności od postępów poczynionych w realizacji projektów i działań.
Jest to normalny wzorzec, który zaobserwowaliśmy również pod koniec poprzednich długoterminowych okresów budżetowych.
W związku z tym te rosnące potrzeby w zakresie płatności są znane z dużym wyprzedzeniem.
Jaki wpływ będzie miał ten wzrost płatności na wkłady państw członkowskich do budżetu UE?
Budżet UE jest finansowany w całości z zasobów własnych oraz innych dochodów. W związku z tym rosnące potrzeby w zakresie płatności, jak opisano powyżej, prowadzą do zwiększenia wkładów państw członkowskich na poczet zasobów własnych opartych na dochodzie narodowym brutto (DNB), aby zapewnić utrzymanie równowagi dochodów i wydatków budżetu UE. Również w tym przypadku dobrze znany jest schemat stopniowego zwiększania potrzeb w zakresie płatności i związanego z tym zwiększania wkładów opartych na DNB w celu zrównoważenia budżetu.
W jaki sposób roczny budżet na 2027 r. odzwierciedla priorytety UE?
Roczny budżet na 2027 r. wspiera priorytety Unii w zakresie konkurencyjności, bezpieczeństwa, obrony, zarządzania azylem i migracją, czystej i cyfrowej transformacji, gotowości i odporności.
Obejmuje on wysoki poziom finansowania sztandarowych programów, które przyczyniają się do bezpieczeństwa gospodarczego i konkurencyjnej gospodarki. Jednocześnie utrzymuje silne wsparcie dla rolnictwa, pomagając chronić bezpieczeństwo żywnościowe Unii, a jednocześnie promując stabilność gospodarczą i rozwój obszarów wiejskich. Ponadto zapewnia solidny pakiet działań zewnętrznych i pomocy humanitarnej oraz szerokie wsparcie dla Ukrainy.
W jaki sposób budżet roczny na 2027 r. odnosi się do wniosku dotyczącego kolejnego budżetu długoterminowego?
Budżet roczny na 2027 r. jest ostatecznym budżetem rocznym w ramach obecnego długoterminowego budżetu UE na lata 2021–2027.
Negocjacje w sprawie kolejnego długoterminowego budżetu na lata 2028–2034 również dobiegają końca: Komisja ma nadzieję na szybkie porozumienie, również z myślą o utrzymaniu wystarczającego czasu na przygotowania w 2027 r.
Czy jest coś z budżetu rocznego na 2027 r., co przenosi się do następnego budżetu długoterminowego?
Roczny budżet na 2027 r. zapewnia odpowiednie finansowanie priorytetów Unii. Do następnego budżetu długoterminowego nie są przenoszone żadne koszty inne niż „zwykłe” płatności na pokrycie zobowiązań umownych wynikających z budżetu na 2027 r., co jest regularną cechą budżetu UE jako budżetu inwestycyjnego (zob. pytanie dotyczące różnicy między zobowiązaniami a płatnościami poniżej).
Ponadto niektóre z trwających operacji zaciągania pożyczek w Unii będą miały wpływ na kolejny długoterminowy budżet na lata 2028–2034. Dotyczy to w szczególności spłaty NextGenerationEU, unijnego funduszu odbudowy po pandemii COVID-19, a także finansowania udzielonego Ukrainie, w tym za pośrednictwem pożyczki na wsparcie Ukrainy uzgodnionej na początku tego roku.
Komisja zaproponowała stałą roczną kwotę na pokrycie powiązanych kosztów odsetek i spłaty kwoty głównej w długoterminowym budżecie na lata 2028–2034, aby zapewnić pełną przewidywalność.
Kiedy zostanie przyjęty projekt budżetu na 2028 r.?
Roczny budżet na 2028 r. zostanie zaproponowany przez Komisję w 2027 r. w następstwie porozumienia w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych.
Zgodnie z Traktatem Komisja musi przedstawić swój wniosek najpóźniej do końca czerwca 2027 r. Podobnie jak w przypadku każdego budżetu rocznego, będzie on następnie negocjowany przez Parlament Europejski i Radę w celu przyjęcia go przed końcem 2027 r.
Co by się stało, gdyby nie osiągnięto w odpowiednim czasie porozumienia w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych?
Traktaty zapewniają zabezpieczenia w celu zapewnienia ciągłości finansowania unijnego, jeżeli nowe wieloletnie ramy finansowe (WRF) nie zostaną uzgodnione w terminie.
Zgodnie z art. 312 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pułapy i inne przepisy odpowiadające ostatniemu rokowi obecnych WRF, 2027 r., zostałyby tymczasowo przedłużone do czasu przyjęcia nowych ram.
W związku z tym, chociaż płatności z tytułu zobowiązań prawnych w ramach programów na lata 2021–2027 będą kontynuowane zgodnie z planem, nowe wydatki budżetowe byłyby możliwe po 2027 r., w przypadku gdy istnieje dla nich odpowiednia podstawa prawna. Finansowanie programów bez takiej podstawy prawnej ustałoby do czasu przyjęcia odpowiednich kolejnych programów.
Terminowe porozumienie w sprawie kolejnego długoterminowego budżetu ma zatem kluczowe znaczenie dla zapewnienia beneficjentom przewidywalności, wspierania nowych priorytetów politycznych i zapewnienia, aby Unia mogła skutecznie reagować na przyszłe wyzwania.
Czy budżet na 2027 r. zapewnia odpowiednie finansowanie polityki spójności i rolnictwa?
Polityka spójności i rolnictwo pozostają głównymi priorytetami budżetu UE i obie otrzymują zwiększone finansowanie w porównaniu z 2026 r. W budżecie na 2027 r. na spójność i rolnictwo przeznaczono odpowiednio około 58 mld euro i 55 mld euro na łączną kwotę około 113 mld euro.
Jednocześnie Unia musi również reagować na nowe priorytety, takie jak bezpieczeństwo, obrona, gotowość, zarządzanie migracjami, odporność energetyczna i konkurencyjność. Wniosek Komisji ma na celu zrównoważenie tych celów w granicach obecnego długoterminowego budżetu.
Czy ograniczono finansowanie badań naukowych, innowacji i przestrzeni kosmicznej?
Roczny budżet na 2027 r. zapewni około 22 mld euro na finansowanie priorytetowych interwencji w zakresie badań naukowych i innowacji, przestrzeni kosmicznej, infrastruktury strategicznej oraz wzmocnienia jednolitego rynku.
Niewielkie zmniejszenie w porównaniu z budżetem rocznym na 2026 r. wynika głównie ze szczególnego profilu programu ITER na rzecz rozwoju energii termojądrowej, w ramach którego finansowanie skoncentrowano we wcześniejszych latach obecnych WRF zgodnie ze szczególnymi potrzebami inwestycyjnymi, oraz ze zmiany profilu programu „Horyzont Europa” w ramach śródokresowej rewizji WRF. Jednocześnie zapewniono dodatkowe finansowanie programu kosmicznego, instrumentu „Łącząc Europę” i programu „Cyfrowa Europa”.
Czy ograniczono finansowanie działań zewnętrznych?
Roczny budżet na 2027 r. przewiduje solidny pakiet na działania zewnętrzne w wysokości 15,5 mld euro. Jest to zasadniczo porównywalne z rocznym budżetem na 2026 r. i odzwierciedla decyzję o skoncentrowaniu pomocy dla państw trzecich na wstępie na początku niniejszych WRF.
Finansowanie działań zewnętrznych w rocznym budżecie zapewni stałe wsparcie dla syryjskich uchodźców i pomoc humanitarną na całym świecie. Przyczyni się również do sfinansowania pakietu o wartości 1,6 mld euro dla Palestyny uzgodnionego w 2025 r., a także zapewni Grenlandii wsparcie w wysokości 200 mln euro.
W jaki sposób roczny budżet na 2027 r. będzie wspierał Ukrainę?
Pożyczka na wsparcie Ukrainy to ograniczona pożyczka regresowa w wysokości 90 mld euro obejmująca pomoc wojskową i ogólne wsparcie budżetowe, która ma zostać wypłacona w latach 2026 i 2027. Aby uzupełnić to wsparcie, budżet roczny na 2027 r. obejmuje łącznie 650 mln EUR na pokrycie kosztów obsługi zadłużenia w ramach pożyczki.
Oprócz pożyczki na wsparcie Ukrainy budżet na 2027 r. będzie nadal zapewniał Ukrainie szersze wsparcie. W 2027 r. w ramach Instrumentu na rzecz Ukrainy udostępnione zostaną 4 mld euro w formie bezzwrotnego wsparcia i 2,2 mld euro w formie pożyczek. Ponadto Ukraina otrzyma finansowanie z pomocy humanitarnej i Instrumentu Wsparcia Ukrainy w ramach Programu na rzecz europejskiego przemysłu obronnego (EDIP).
W jaki sposób nowa pożyczka na wsparcie Ukrainy jest finansowana w budżecie rocznym na 2027 r.?
Nowa pożyczka na wsparcie Ukrainy zapewni Ukrainie pilnie potrzebną pomoc wojskową i ogólne wsparcie budżetowe na łączną kwotę 90 mld euro w latach 2026 i 2027. Wypłaty w ramach pożyczki na wsparcie Ukrainy do końca trzeciego kwartału 2026 r. wyniosły 14,9 mld EUR, co doprowadzi do kosztów obsługi zadłużenia w wysokości 650 mln EUR w 2027 r. Koszty te są pokrywane z istniejących środków dostępnych w ramach instrumentu elastyczności i jednolitego marginesu. Zgodnie ze zmienionym rozporządzeniem w sprawie WRF z kwietnia 2026 r. uruchomienie nowego szczególnego instrumentu pożyczkowego na rzecz wsparcia Ukrainy nie jest zatem konieczne.
Dlaczego finansowanie pożyczki na wsparcie Ukrainy spada o pół miliarda w porównaniu z projektem budżetu na 2027 r.?
Koszty obsługi zadłużenia w odniesieniu do pożyczki na wsparcie Ukrainy w 2027 r. opierają się na kwocie wypłat do końca września 2026 r., która wyniosła 14,9 mld EUR. Kwota ta jest niższa niż przewidywano w momencie sporządzania projektu budżetu w czerwcu ze względu na przeniesienie niektórych wypłat na październik. Nadal oczekuje się jednak pełnej wypłaty planowanych 45 mld euro do końca 2026 r. Koszty obsługi zadłużenia w odniesieniu do pozostałych wypłat w czwartym kwartale 2026 r. zostaną pokryte z budżetu na 2028 r.
W jaki sposób pokrywane są zwiększone koszty finansowania zewnętrznego NextGenerationEU?
Od czasu podwyższenia stóp procentowych w 2022 r. wprowadzono nowy „mechanizm kaskadowy” od 2025 r. w celu pokrycia dodatkowych potrzeb w zakresie płatności odsetek w ramach NextGenerationEU. Obejmuje on kilka kroków mających na celu sfinansowanie dodatkowych kosztów poprzez wykorzystanie dostępnych środków do przekierowania istniejącego finansowania w ramach budżetu, uruchomienie specjalnych instrumentów w ramach budżetu długoterminowego oraz uruchomienie nowego i wyjątkowego instrumentu poza pułapami WRF, jeżeli finansowanie płatności z tytułu odsetek nie może zostać znalezione w ramach istniejącego budżetu UE.
W 2027 r. ostateczny koszt wspieranego finansowania wynosi 9,9 mld euro (tj. dodatkowe potrzeby w wysokości około 4,9 mld euro wykraczające poza programowanie finansowe na 2027 r.). W następstwie śródokresowej rewizji WRF i zgodnie z porozumieniem osiągniętym w sprawie stosowania mechanizmu kaskadowego EURI w ramach postępowania pojednawczego w sprawie budżetu na 2025 r. 50 % dodatkowych potrzeb zostanie sfinansowane z istniejących dostępnych środków, a pozostałe 50 % z uruchomienia instrumentu EURI.
W związku z tym finansowanie na 2027 r. będzie następujące:
- Nieprzydzielony margines w dziale 2b zostanie wykorzystany na kwotę 516 mln EUR,
- instrument elastyczności na kwotę 1,9 mld euro – dzięki czemu całkowita kwota w „kroku 2” mechanizmu kaskadowego EURI osiągnie poziom odniesienia wynoszący 50 % dodatkowych potrzeb;
- Instrument EURI zostanie uruchomiony na pozostałą kwotę około 2,4 mld euro, w pełni pokrytą z wcześniejszych umorzeń. Nie będzie potrzeby korzystania z tak zwanego „finansowego mechanizmu ochronnego”.
Czym są zobowiązania i płatności?
Zobowiązania to całkowita wielkość zobowiązań umownych dotyczących przyszłych płatności, które mogą zostać dokonane w danym roku. Zobowiązania muszą być następnie honorowane płatnościami w tym samym roku lub, w szczególności w przypadku projektów wieloletnich, w kolejnych latach.
Płatności to faktyczne środki wypłacone w danym roku z budżetu UE na pokrycie zobowiązań z bieżącego roku i lat poprzednich.
Na przykład, gdy UE podejmuje decyzję o współfinansowaniu budowy mostu w państwie członkowskim, całkowita kwota, którą UE zgadza się pokryć, jest zobowiązaniem. Rachunki za wykonaną pracę to płatności, które są wypłacane w nadchodzących latach zgodnie z cyklem życia projektu. Zobowiązanie zaciąga się w roku N. Płatności z budżetu UE mogą nastąpić w tym samym roku N, ale także w kolejnych latach, w zależności od przepisów finansowych dotyczących zwrotu faktur (N+x).
Aby uzyskać więcej informacji
Komunikat prasowy
| Zařazeno | st 11.11.2026 09:11:00 |
|---|---|
| Zdroj | Evropská komise pl |
| Originál | ec.europa.eu/commission/presscorner/api/documents?reference=QANDA/26/2386&language=pl |
| lang | pl |
| guid | /QANDA/26/2386/ |
RSS - všechny zprávy
Vložit zprávy na www stránky